De Jonge Leviten van het
Seminarie te Gent te Wezel, te Parys, enz. (1856)
Hier beschrijft P.J. Vander Moere het wedervaren van de Gentse seminaristen in de jaren 1813 en
1814. Deze seminaristen gingen liever in gevangenschap dan hun geloof af te zweren. In dit boek
vindt U ook een biografie van Kardinaal Franckenberg en een overzigt van de kerkelijke
geschiedenis van 1801 tot 1814. (322 blz., 9,75 euro - enkel op CD-Rom)
Here P.J. Vander Moere describes the adventures of the Ghent seminarists in the years 1813 and
1814. Rather than to be unfaithfull to their religion, they preferred to be captives. In this book
you will find also a biography of Cardinal Franckenberg and a church history of the period
1801-1814. (322 pages, 9,75 euros - only on CD-Rom)
Ici P.J. Vander Moere décrit les aventures des séminaristes gantois pendant les
années 1813 et 1814. Plustôt que d'être infidèles à leur
religion, ils préféraient de vivre en captivité. Dans ce livre vous trouverez
aussi une biographie du Cardinal Franckenberg et une histoire de l'église pour les
années 1801 à 1814. (322 pages, 9,75 euros - seulement sur cédé)
Inhoud - Contents - Table
Inleiding.
Levensschets van den Cardinael Franckenberg IX-XLII
I. Groote verdiensten van Joannes Henricus, en wat ons vaderland aen hem
verschuldigd is.
II. Zyne edele afkomst, christelyke opvoeding en eerste priesterjaren.
III. Zyn bisschoppelyke iever en heilige levenswandel.
IV. Hy verdedigt met moed en voorzigtigheid de regten der Kerk tegen Josephus den
tweeden en tegen de fransche republyk.
V. Hy wordt gevangen en uit het land vervoerd.
VI. Hy doet afstand van zyn aertsbisdom, geeft nieuwe blyken van iever en
godvruchtigheid, en sterft heiliglyk.
VII. Twee pauselyke breven, waerin Pius VI en Pius VII hem op het roemrykste
pryzen.
Overzigt der Kerkelyke Geschiedenis, van het jaer 1800 tot 1814.
Eerste hoofdstuk. De jaren 1800 en 1801. XLIII-L
I. Keus van den paus Pius VII.
II. Het Concordaet.
III. Afschaffing der oude bisdommen en oprigting van zestig nieuwe.
IV. De organike artikels.
Tweede hoofdstuk. Van het jaer 1801 tot 1810. LI-LXXVI
I. Herstelling van den catholyken godsdienst in Frankryk en Belgiën.
II. Algemeene blydschap, in weerwil van hetgene er aen die herstelling ontbrak. De
Heilige Vaten enz. waren te Parys gesmolten en het zilver was in klompen naer Gent
overgebragt geweest.
III. De Stevenisten vertoonen zich eerst in de diocese van Namen.
IV. M. Stevens, ver van er het hoofd van te zyn, heeft ze bevochten.
V. Zyn iever en herderlyke vermaningen.
VI. Zekere omstandigheden begunstigen het Stevenismus : by voorbeeld, de organike
artikels.
VII. De Catechismus van het fransch keizerryk.
VIII. De besluiten over de religieuze orders enz.
IX. De keizerlyke Universiteit.
X. De leer der vier Artikels van het jaer 1682.
XI. De eed van het legioen van eer.
XII. Eindelyk de twist over de openbare gebeden voor den keizer na de bulle van
excommunicatie.
XIII. Bemerkingen over de schriften en over de dood van M. Stevens.
XIV. Twee dochters uit Vlaenderen worden te Roomen door den Paus bekeerd.
Derde Hoofdstuk. Vervolg van het jaer 1801 tot 1810. LXXVII-XCI
I. Pius VII komt naer Parys om Napoleon te kroonen.
II. Krooning des keizers.
III. Uitmuntende lof door den Paus aen de Belgen gegeven.
IV. De poogingen van Napoleon om den Paus in Frankryk te behouden, zyn verydeld.
V. Pius keert naer Roomen terug; hy is als opgetogen in de Sint-Pieters-kerke.
VI. Napoleon neemt bezit, eerst van Ancona en daerna van geheel de Kerkelyke
Staten.
VII. Bulle van excommunicatie, welke zelfs van protestanten geloofd wordt.
VIII. De Paus wordt gevangen; zyn statig gedrag.
IX. Zyne overgroote armoede op de reis en zyn doodelyk lyden.
X. Stroomen van volk bewyzen hem alom hunnen allerdiepsten eerbied; zyn glansryke
intrede in de stad Nice, en zyne aenkomst te Savona.
Vierde Hoofdstuk. De jaren 1810 en 1811. XCII-CVII
I. Naopoleons gedrag ten opzigte van het pausdom; hy doet de Cardinalen naer Parys
komen.
II. Echtscheiding van Napoleon. Roode en zwarte Cardinalen.
III. De Paus vindt zich gedwongen de instelling te weigeren aen de bisschoppen door
Napoleon benoemd.
IV. Mgr De Pradt en het aertsbisdom van Mechelen.
V. De keizer wil dat de bisschoppen door hem benoemd, als capitulaer-vicarissen
aengesteld worden; de Paus stelt zich daertegen.
VI. De keizer zoekt raed by een zoogenoemd Comité van geestelyken;
edelmoedig gedrag van M. Emery.
VII. Byeenroeping van een nationael concolie door Napoleons; hy zendt dry
bisschoppen tot den Paus.
VIII. Het bisdom van 's Hertogenbosch en M. Van Camp.
Vyfde Hoofdstuk. Het jaer 1811. CVIII-CXX
I. Opening van het Concilie.
II. Keizerlyke boodschap, vol uitscheldingen tegen den Paus. Vrymoedigheid der
bisschoppen van Jericho en van Chambery.
III. Commissie van twaelf leden, benoemd om de antwoord voor te bereiden op
Napoleons byzonderste vraegpunt. Het gevoelen der meerderheid van de Commissie
beantwoordt niet aan Napoleons verlangen.
IV. Nieuwe voorstel van den keizer; hy mislukt ook, en het Concilie wordt door den
keizer plotselings ontbonden.
V. Groot belang van dat Concilie. Deftige daed van den aertsbisschop van Bordeaux.
VI. Uitmuntend gedrag van alle de bisschoppen van Belgiën. De Belgen hebben
byna alléén de eer der vervolging.
Zesde Hoofdstuk. De Jaren 1810 tot 1814. Lof der Belgen die, om hun deftig gedrag en
hunnen invloed in het Concilie van Parys, vervolging geleden hebben. CXX-CXLIV
I. Lof van Mgr Hirn, bisschop van Doornyk.
II. Lof van zynen theologant M. Duvivier.
III. Lof van M. Vande Velde, theologant van den bisschop van Gent.
IV. Lof van den bisschop van Gent, Mgr De Broglie.
Zevende Hoofdstuk. Groote beroerten in het bestier van het bisdom van Gent. Van het
jaer 1811 tot 1814. CXLV-CLX
I. Poogingen aengewend om het bisdom van Gent aen Mauritius te ontweldigen; hy
onderteekent zyn ontslag.
II. Door geweld perst men het van hem eene tweede mael af. Bittere gevolgen van
dezen afstand.
III. De la Brue tot opvolger van Mauritius benoemd, wordt door een deel van het
capittel capitulaer-vicaris gekozen.
IV. M. Goethals en Martens zyn alléén wettige generael-vicarissen.
V. Byzondere lof van M. Goethals. Een schoone brief door hem geschreven aen
zynen neef, die stond als seminarist tot den krygsdienst verwezen te worden.
VI. Hoe zeer Mgr de Broglie hem achtte. Zyne dood.
De Jonge Leviten van het Seminarie van Gent te Wezel, te Parys enz., in de jaren 1813 en
1814.
Eerste Hoofdstuk. Afschaffing van het seminarie op den 25 july 1813. 3-15
I. De seminaristen onthouden zich van de choordienst van den ingedrongenen
capitulaer-vicaris De la Brue by te woonen.
II. 's Avonds in de eetzael van het seminarie komt men hun den keus geven, of van
De la Brue te erkennen, of van soldaet te worden. Met ééne stem kizen zy het
laetste, en het seminarie is afgeschaft.
III. Zielroerende aenspraek van M. den Director.
IV. Hevig besluit van den prefect van het departement der Leye ten opzigte van de
seminaristen van het Brugsche.
V. Acht en twintig van deze worden naer Parys gezonden; de ovrige zyn in de wacht
van den prefect ingelyfd.
Tweede Hoofdstuk. Wegleiding der seminaristen naer Wezel, eerst van die van het
departement der Schelde en daerna van die van het departement der Leye. 16-34
I. De la Brue wordt van byna geene priesters vergezeld in de processie van den 15
augusty.
II. De seminaristen van het departement der Schelde worden ook ingedaegd.
III. Harde beproevingen en schoon gedrag van de heeren Vanden Hecke en Helias.
IV. Lotgevallen der overige, welke gevangen naer Wezel geleid worden.
V. Zy worden plegtig onthaeld te Aelst.
VI. Hune verdere reize.
VII. Hunne aenkomst te Wezel.
VIII. Die van Brugge moeten ook naer Wezel optrekken : hunne armoedige kleeding
en hun droef afscheid van Brugge.
IX. Hunne doortogt door Gent, en hunne verdere reize.
X. Dertele soldaten zingen met hen den lof der deugd.
XI. Na andere voorvallen op de Maes, te Ruremonde en te Venloo, treffen zy hunne
Gentsche medebroeders te Wezel aen.
Derde Hoofdstuk. Lyden en gedrag der seminaristen te Wezel. 35-61
I. Zy lyden afgryselyk, maer leven godvrugtiglyk in de citadelle van Wezel.
II. Deerlyke toestand der hospitalen. Dry nog levende seminaristen worden als
dooden behandeld.
III. Plegtige begraving der eerstgestorvenen.
IV. Heilige gesteltenis, wonderbare blydschap en laetste woorden der stervenden.
V. De seminaristen worden uit de citadelle gebragt en in dry regimenten ingelyfd.
VI. Verscheide zieken worden uit Wezel vervoerd, en eenige ervan sterven te
Ruremonde enz.
VII. Wezel wordt belegerd. Lastig werk en slecht voedsel der seminaristen.
VIII. Zy vinden troost en hulp in den godsdienst. Gansch anders was het met hunne
vervolgers.
IX. Broederlyke liefde onder de seminaristen.
X. Moedige daed van M. Speltoir.
XI. Vele der wegvugtenden ontsnappen aen schroomelyke gevaren, onder andere M.
De Rache.
XII. M. Struyve, staende voor den kop geschoten te worden, is tegen alle
verwachting vrygesproken.
XIII. Wezel geeft zich over, en de seminaristen die er nog in waren, zyn vry.
XIV. Zy nemen afscheid van de goede borgers van Wezel, bezoeken de grafsteden
hunner medebroeders en verlaten de stad.
XV. Hunne blyde wederkomst in het seminarie.
Vierde Hoofdstuk. Lyden der overige seminaristen die te Wezel niet geweest
zyn. 62-74
I. Vele moeten dienen in Frankryk.
II. Vervolging tegen die, welke zich verborgen hielden.
III. Wegvoering naer Parys van vier seminaristen van het departement der Schelde;
hun verblyf in de staetsgevangenis van Sinte-Pelagie.
IV. Zy worden naer het seminarie van Cameryk gezonden.
V. Dergelyke wegvoering van vyf seminaristen van het departement der Leye; smaed
en geweld hun aengedaen.
VI. Zy worden naer het seminarie van Atrecht overgebragt.
Vyfde Hoofdstuk. Lof der oversten en professors van het Gentsch seminarie. 75-95
I. Zy hadden er deugd, zedetucht en goede studiën doen heerschen.
II. Ook zy hebben eene harde vervolging onderstaen.
III. Diepe vernedering en wonderbare godvruchtigheid van M. den President Van
Hemme.
IV. Bystand en troost bezorgd aen de seminaristen te Wezel.
V. Wonderbaer schoone brieven van M. Bernardus De Smet. Eerste brief.
VI. Uittreksel uit zynen tweeden brief.
VII. Alsook uit zynen derden.
VIII. En eindelyk uit zynen vierden brief.
Zesde Hoofdstuk. Herstelling van het seminarie. Terugkomst van Mgr De Broglie.
Bemerkingen. Gedenkstuk. 96-108
I. Het seminarie wordt plegtiglyk hersteld.
II. Blyde terugkomst van Mgr De Broglie.
III. Hy is diep bewogen, vooral op het zien zyner jonge Leviten. Ook de Paus heeft
meer dan eens tranen gestort over de seminaristen van Gent.
IV. Brief van Mgr Delebecque aen Mgr De Vicari.
V. Hoe God die jonge Leviten liet worstelen tegen de felste magt en den schalksten
arglist.
VI. Wat de Kerk vereischt opdat iemand als martelaer erkend worde.
VII. Gedenkstuk opgeregt in Sint-Baefs-Kerk.
Zevende Hoofdstuk. Naemlysten 109-120
Naemlyst A : van die seminaristen en studenten, welke in de vervolging gestorven
zyn.
Naemlyst B : van die welke den krygsdienst of de gevangenschap overleefd en
naderhand den priesterlyken staet aenveerd hebben.
Naemlyst C : van die in hetzelfde geval geweest zyn, en den priesterlyken staet niet
aenveerd hebben.
Naemlyst D : van die, welke in de gewyde orders zynde of om andere redens zich aen
den krygsdienst onttrokken hebben en ook niet gevangen zyn geweest.